Παραμυθένιο βιβλιοβιβλίο

Ένα βιβλίο από εκείνα που αγαπώ να διαβάζω. Σίγουρα βιβλιοβιβλίο, σίγουρα παραμυθένιο, σίγουρα με μπόλικη δόση φαντασίας. Όλα αυτά μαζί βρίσκονται σε αυτό το βιβλίο τσέπης που εκδόθηκε το 2007 από τις κλασικές εκδόσεις Bell που ανάμεσα στα εκατοντάδες βιβλία που έχουν εκδώσει, βρίσκει κανείς διαμαντάκια και μάλιστα σε πολύ προσιτή τιμή, μου κόστισε μόλις 1,70! 

Δώρα για εφήβους #not

Τα graphic novels κερδίζουν συνεχώς ράφια στα βιβλιοπωλεία καθώς αυξάνονται οι ελληνικοί εκδοτικοί οίκοι που ασχολούνται με την έκδοσή τους αλλά και το αναγνωστικό τους κοινό, κερδίζοντας περισσότερο μικρότερες ηλικίες, που μόνο θετικά μπορώ να το αξιολογήσω αυτό. Άλλωστε δεν μπορώ να ξεχάσω το πάθος που είχα για τα κόμικς ακόμη και πριν γίνω φανατική αναγνώστρια βιβλίων. Μπορεί ακόμη κι αυτά να ήταν η αιτία για το ταξίδι μου στο μαγικό κόσμο των βιβλίων. Κόμικς και graphic novels έχουν τόσο ομοιότητες όσο και διαφορές.

Ονειρικό εφηβικό βιβλιοβιβλίο

Πάντα θεωρούσα ότι η συγγραφή εφηβικής λογοτεχνίας έχει το μεγαλύτερο βαθμό δυσκολίας. Δεν είναι καθόλου εύκολο να προσελκύσεις και να κρατήσεις απορροφημένο τον έφηβο αναγνώστη και μάλιστα σήμερα που τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, οι ταινίες, οι τηλεοπτικές σειρές, η εικονική πραγματικότητα έχουν την τιμητική τους και προσφέρουν ψυχαγωγία χωρίς να απαιτούν καμία ιδιαίτερη προσπάθεια. Η ανάγνωση, όμως, οπτικά δεν έχει τίποτα το δελεαστικό, μαύρα γράμματα σε άσπρο φόντο. Ούτε απίθανα εφέ, ούτε ήχους και μουσική να δημιουργούν αγωνία, να μαγνητίζουν την προσοχή και να σε εγκλωβίζουν σε μια κινούμενη εικόνα. Τίποτα, άσπρο και μαύρο, γράμματα, λέξεις, χαρτί κακής ποιότητας, καθόλου νέες τεχνολογίες. Πραγματικά πόσο δύσκολο είναι να κερδίσεις λίγο από τον χρόνο ενός εφήβου. Τι υπερπαραγωγές έχει να ανταγωνιστεί ο συγγραφέας με μόνο όπλο τη φαντασία και την τέχνη του λόγου. Ο έφηβος είναι το πιο δύσκολο και απαιτητικό αναγνωστικό κοινό. Κι όταν αποφασίζεις να γράψεις γι' αυτόν χρειάζεται φοβερή συγγραφική επιδεξιότητα. Μα και πόσο δύσκολο ένα παιδί που δεν διαβάζει να γίνει ένας έφηβος που διαβάζει. Ένα παιδί που ζει σε σπίτι δίχως βιβλία, με γονείς δίχως βιβλία, σε ένα σχολείο με ένα βιβλίο, που δεν άκουσε ένα παραμύθι, που δεν μπήκε ποτέ σε ένα βιβλιοπωλείο ή σε μια βιβλιοθήκη, πώς θα γίνει ο αναγνώστης που θα επικοινωνήσει ο κόπος του συγγραφέα μαζί του; Δύσκολο αλλά όχι ακατόρθωτο.

Το θετικό είναι ότι εύκολα μπορεί να βρεθεί στο δρόμο του ένα καλό βιβλίο που θα του ανοίξει την πόρτα στον μαγικό κόσμο της ανάγνωσης. Οι συγγραφείς εφηβικής λογοτεχνίας λαμβάνοντας υπόψη τη δυσκολία να προσελκύσουν ένα τόσο ιδιαίτερο κοινό, βάζουν τα δυνατά τους να γράψουν μια ιστορία που θα συναγωνίζεται την ιστορία ενός ηλεκτρονικού παιχνιδιού. Άλλωστε, δεν είναι τυχαίο ότι καλά βιβλία έγιναν παιχνίδια ή πετυχημένες ταινίες. Κι αυτός είναι ο λόγος που μου αρέσει η εφηβική λογοτεχνία, δεν με έχει απογοητεύσει ποτέ. Κι όταν είναι βιβλίο για βιβλία και μάλιστα για βιβλιοθήκες, ο ενθουσιασμός μου είναι ακόμη μεγαλύτερος. Κι αυτόν το ενθουσιασμό θέλω να μοιραστώ μαζί σας. Αν γνωρίζετε άτομα 11-14 ετών πρέπει να τους δωρίσετε ένα καλό βιβλίο, δηλαδή αυτό το βιβλίο. Δεν είναι εικονογραφημένο (οι μόνες εικόνες είναι οι γρίφοι), όμως έχει μικρά και ευκολοδιάβαστα κεφάλαια με μεγάλη γραμματοσειρά που τελειώνουν γρήγορα και ούτε που καταλαβαίνεις πότε έχεις περάσει στον επόμενο κεφάλαιο. Λόγος για το βιβλίο του αμερικανού Κρις Γκραμπενστάιν που αγαπά τις βιβλιοθήκες και χρωστάει πολλά στους βιβλιοθηκάριους, με τίτλο "Απόδραση από τη βιβλιοθήκη του κυρίου Λιμοντσέλο" που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Ο κύριος Λιμοντσέλο είναι ένας αλλοπρόσαλλος, εκκεντρικός, ευφυής και πλούσιος κύριος, από εκείνους τους ανθρώπους που μένουν για πάντα παιδιά, οπότε ξέρουν πως να κάνουν τα παιδιά να διασκεδάζουν. Είναι ένας πολύ πετυχημένος επιχειρηματίας καθώς φτιάχνει ευφάνταστα επιτραπέζια παιχνίδια, όπως η βιβλιομανία (το θέλω! ας το φτιάξει κάποιος), που είναι γνωστά σε όλα τα παιδιά αλλά και τους ενήλικους. Καθώς έχει πολλά χρήματα, αποφασίζει να επαναλειτουργήσει την τοπική βιβλιοθήκη που εδώ και δώδεκα χρόνια μένει κλειστεί. Ήταν άλλωστε χώρος που περνούσε το χρόνο του ως παιδί. Επί αρκετά χρόνια το κτίριο της παλιάς τράπεζας χτίζεται από την αρχή με άκρα μυστικότητα με σκοπό να στεγάσει τη νέα βιβλιοθήκη. Μέχρι που το έργο ολοκληρώνεται και φτάνει η ώρα να υποδεχτεί το κοινό της. Ο Λιμοντσέλο θέλει οι πρώτοι που θα χρησιμοποιήσουν τη βιβλιοθήκη να είναι οι δωδεκάχρονοι της πόλης καθώς από τη μέρα που γεννήθηκαν δεν τους δόθηκε ποτέ η ευκαιρία να επισκεφθούν την τοπική βιβλιοθήκη καθώς ήταν κλειστή. Δώδεκα δωδεκάχρονα, εκείνα που γράφουν την καλύτερη έκθεση, επιλέγονται να περάσουν τη νύχτα τους στη βιβλιοθήκη και να γνωρίσουν από κοντά όλα όσα εκείνη κρύβει.

«Γιατί, αγαπημένοι μου φίλοι, αυτά τα δώδεκα παιδιά έζησαν ολόκληρη τη ζωή τους χωρίς μια δημόσια βιβλιοθήκη. Κατά συνέπεια, δεν έχουν ιδέα πόσο καταπληκτικά χρήσιμη, ωφέλιμη και διασκεδάσιμη-μια πρόσφατη λέξη δικής μου έμπνευσης-μπορεί να είναι. Αυτή λοιπόν είναι η ευκαιρία τους να ανακαλύψουν πως μια βιβλιοθήκη δεν είναι μια συλλογή σκονισμένων παλιών βιβλίων. Είναι ένας τόπος γνώσης, εξερεύνησης και ενηλικίωσης!» 

Η βιβλιοθήκη που δημιούργησε ο ευφυής κύριος Λιμοντσέλο είναι η βιβλιοθήκη των ονείρων μου. Δεν είναι ο πλούτος βιβλίων που περιέχει, δεν είναι η απόλυτη τάξη που επικρατεί, η οποία στηρίζεται απόλυτα στο δεκαδικό σύστημα ταξινόμησης Dewey, δεν είναι τα σιντριβάνια και τα αγάλματα συγγραφέων, αλλά η τεχνολογία που χρησιμοποιείται. Το ολόγραμμα της παλιάς βιβλιοθηκαρίου εμφανίζεται όποτε το ζητήσεις και μπορεί να σου απαντήσει σε κάθε ερώτηση, μηχάνημα επιστροφής βιβλίων με αυτόματη ταξιθέτηση, ειδικά ιπτάμενα μηχανήματα σε οδηγούν αυτόματα στα βιβλία των πιο υψηλών ραφιών αρκεί απλά να πληκτρολογήσεις τον κωδικό τους, οθόνες αφής σου επιτρέπουν να αναζητήσεις βιβλία στον κατάλογο και πληροφορίες στον παγκόσμιο ιστό. Φυσικά υπάρχει εστιατόριο, ο βιβλιοφάγος, αίθουσα για να παίξεις επιτραπέζια και αίθουσα με ειδικές καρέκλες προσομοίωσης για να παίξεις  ηλεκτρονικά παιχνίδια σε τεράστιες οθόνες που δεν έχουν μόνο κίνηση και ήχο αλλά και μυρωδιά σχετική με την εικόνα. Η βιβλιοθήκη δεν έχει καθόλου παράθυρα καθώς τα βιβλία είναι από μόνα τους παράθυρα, ενώ η βαριά πόρτα της τράπεζας έχει παραμείνει για να είναι ασφαλείς οι σκέψεις των αναγνωστών.

Όταν η νύχτα περάσει και τα παιδιά τελειώσουν την περιήγησή τους τότε θα συνειδητοποιήσουν ότι πρέπει να βρουν έναν τρόπο να βγουν από τη βιβλιοθήκη. Αυτό είναι το παιχνίδι που σχεδίασε η νέα βιβλιοθηκονόμος προς τέρψη του χορηγού της βιβλιοθήκης. Τα παιδιά θα έχουν την ευκαιρία να ζήσουν το πιο απίθανο escape libray (εκ του escape room) λύνοντας τους πιο απίθανους βιβλιογρίφους που θα τους κάνουν να μάθουν να χρησιμοποιούν τη βιβλιοθήκη και φυσικά να γνωριστούν με συγγραφείς και βιβλία.

Λίγα λόγια για τη συνάντησή μου με αυτό το βιβλίο (επιστροφή στην πραγματικότητα):
Η πρώτη γνωριμία με το βιβλίο έγινε στο Κ.Π. Ι.Σ. Νιάρχου, καθώς αυτό κι άλλα αγαπημένα βιβλιοβιβλία υπήρχαν στο χώρο υποδοχής. Η δεύτερη συνάντησή μου μαζί του έγινε στη βιβλιοθήκη που βρίσκεται στον επάνω όροφο από τη δημόσια βιβλιοθήκη. Η δεύτερη αυτή βιβλιοθήκη είναι σε χειρότερη μοίρα από αυτήν της πρώτης που περιέγραψα εδώ. Πολύτιμα βιβλία πίσω από κάγκελα και χωρίς καμία βιβλιοθηκονομική επεξεργασία, κορδέλες σε αποτρέπουν να πλησιάσεις τα ράφια σαν να πρόκειται για μουσειακά εκθέματα, υπάλληλοι χωρίς καμία γνώση, δεν υπάρχουν υπολογιστές για το κοινό. Έχοντας ζητήσει ευγενικά ευγενικά την άδεια να πλησιάσω τις βιβλιοθήκες (να ξεπεράσω τα σκοινάκια)  για να διαλέξω κάποιο βιβλίο, προσέγγισα τα δεκάδες ράφια που μου υπέδειξαν ότι έχουν τα λογοτεχνικά βιβλία και άρχισα να κοιτάω ράχες. Βιβλία που τοποθετήθηκαν στα ράφια με τη σειρά που ήρθαν και πήραν έναν τυχαίο αριθμό για ταξιθέτηση. Λογοτεχνικά βιβλία του ίδιου συγγραφέα, ακόμη και ίδια βιβλία, σε διάφορα σημεία, με πολλά ράφια απόσταση μεταξύ τους. Καμία πιθανότητα να βρεις ένα βιβλίο παρά μόνο στην τύχη. Η βιβλιοθήκη του Λιμοντσέλο μαζί με κλασική λογοτεχνία, με ρομάντζα και αστυνομικά, εφηβικά μαζί με ενηλίκων. Πιάνω το αντίτυπο στα χέρια μου, είναι σε τόση καλή κατάσταση που σίγουρα δεν το έχει δανειστεί κανείς. Μα θα ήταν θαύμα να το έχει εντοπίσει ένας έφηβος. Το ανοίγω και βλέπω στη σφραγίδα δωρεάς το Ίδρυμα Νιάρχου. Το ίδρυμα που νοιάζεται για τις βιβλιοθήκες δωρίζει βιβλία και οπτικοακουστική τεχνολογία χωρίς να έχει ιδέα τι συμβαίνει μετά και πως αυτά αξιοποιούνται...

Διαβάζοντας στη βιβλιοθήκη

Σκοτεινιασμένη και προβληματισμένη από υπαλλήλους που για αλλού ξεκίνησαν και αλλού βρέθηκαν, ίσως να βαρέθηκαν στην πορεία ακόμη και τον ίδιο τους τον εαυτό, αναλογίζομαι ποιοι άραγε χρησιμοποιούν τις βιβλιοθήκες και που χρειάζονται.
Λίγοι είναι οι αναγνώστες αυτής της χώρας, αυτό είναι αλήθεια. Όχι πως δεν υπάρχουν, αλλά είναι στατιστικά λιγότεροι από άλλες χώρες. Όσοι διαβάζουν πολύ έχουν μια περίεργη σχέση με το βιβλίο. Θέλουν να το έχουν στη βιβλιοθήκη τους, να το υπογραμμίζουν, να το σημειώνουν και να ανατρέχουν σε αυτό όποτε το θελήσουν. Δυσκολεύονται ακόμη και να το δανείσουν, ίσως να προτιμούν να αγοράσουν ένα άλλο αντίτυπο και να το δωρίσουν παρά να αποχωριστούν το δικό τους. Σε ένα βαθμό τους καταλαβαίνω. Κι εγώ έτσι ενεργώ, όχι για όλα όμως τα βιβλία, για εκείνα  που πραγματικά απόλαυσα. Πολλές φορές μου έχει τύχει να αγοράσω ένα βιβλίο και να μην είναι αυτό που περίμενα, και μετανιώνω για την αγορά και δεν θέλω να μου πιάνει πολύτιμο χώρο στη βιβλιοθήκη μου. Αυτό δεν καταλαβαίνω, εκείνους που δεν θέλουν να αποχωριστούν ακόμη και τα βιβλία που δεν τους άρεσαν, που έχουν περάσει χρόνια και δεν έχουν θελήσει να τα διαβάσουν μετά. Μου θυμίζουν εμένα όταν ήμουν μικρή. Μάζευα ό,τι βιβλίο έβρισκα για να μην είναι τα ράφια άδεια. Μα όταν γέμισαν, έβαλα άλλα ράφια κι όταν γέμισαν κι αυτά, άλλαξα σπίτι κι άρχισα να γεμίζω άλλα ράφια. Και μετά αποφάσισα ότι δεν χρειάζεται να γεμίζω ράφια με βιβλία που άφησα στη μέση και δεν έχω σκοπό ποτέ να συνεχίσω.
Οπότε, οι φανατικοί αναγνώστες δεν είναι συνήθως και χρήστες βιβλιοθηκών, σίγουρα ούτε εκείνοι που δεν έχουν καμία σχέση με το βιβλίο. Υπάρχουν και οι περιστασιακοί αναγνώστες που προτιμούν να ξοδεύουν τα χρήματα τους αλλού και ευχαρίστως θα έμπαιναν σε μια βιβλιοθήκη να δοκιμάσουν να βρουν ένα βιβλίο που θα συντροφεύει τον ελεύθερο χρόνο τους. Αν είναι τυχεροί θα το βρουν ή θα βρουν ένα πρόθυμο υπάλληλο που θα τους βοηθήσει, αν είναι τυχεροί (αυτονόητα δεν αναφέρομαι στις βιβλιοθήκες που παρόλες τις δυσκολίες καταφέρνουν να λειτουργούν, δες και σχετική ανάρτηση). Και ποιοι μένουν;
Αυτά σκεφτόμουν και τακτοποιούσα τα ράφια που δεν θα κουραζομουν να το κάνω ακόμα κι αν το έκανα για όλα τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μου, και καθώς μπαίνω το παιδικό δωμάτιο βλέπω αυτήν την εικόνα.

Είναι σχεδόν μία, καταμεσήμερο, ο ήλιος καίει, μόλις είχαν σχολάσει, οι σχολικές τσάντες παρατημένες δίπλα, το ίδιο και τα κινητά. Τα παπούτσια δίπλα τους, αραγμένες ως εκεί που δεν πάει. Σχεδόν ζηλεύω την ανεμελιά τους. Έχουν βρει η κάθε μια από ένα βιβλίο και το διαβάζουν. Ούτε που ήξερα ότι είναι εκεί. Διστάζω να μπω μην τυχόν και τις ενοχλήσω. Είναι ήδη αργά με έχουν δει. Αλλά αυτή η εικόνα είναι τόσο απολαυστική. «Κορίτσια έχετε πολλή πλάκα. Μπορώ να σας βγάλω μια φωτογραφία. Μην κουνηθείτε καθόλου. Μην σταματήσετε να διαβάζετε». Την άλλη μέρα ήταν πάλι εκεί, έγιναν μέλη. Τις βρήκα πάλι στο ίδιο σημείο.

Όλοι πρέπει να χρησιμοποιούμε τις βιβλιοθήκες και κυρίως εμείς που διαβάζουμε πολύ. Να προσπαθούμε να τις κάνουμε καλύτερες. Με όποιον τρόπο. Καμιά φορά η παρουσία μας και μόνο αρκεί. Κι αν δεν μας θέλουν εμείς να επιμένουμε. Γιατί πιστεύουμε στην ανάγνωση. Γιατί τα βιβλία είναι να για να διαβάζονται, να αλλάζουν χέρια και να αγαπιούνται.

Χρονομηχανή που οδηγεί στην εφηβεία

Το βιβλίο αυτό το κέρδισα από το καλοσχεδιασμένο site Dreamers & Co. που ανεβάζει ενδιαφέροντα βιβλιοφιλικά άρθρα και κριτικές βιβλίων με εξαιρετικές φωτογραφίες που τα κάνει να μοιάζουν περισσότερο λαχταριστά. Η ομάδα αυτή κάνει πολύ καλή δουλειά κι εύχομαι να τη συνεχίσει. 

Το προηγούμενο βιβλίο του J. Green δεν το είχα διαβάσει αν και είχαν περάσει πολλά αντίτυπα από τα χέρια μου, καθώς εκείνο τον καιρό εργαζόμουν σε ένα μεγάλο βιβλιοπωλείο. Πριν μερικούς μήνες έτυχε να δω την ταινία. Παραδέχομαι ότι ήταν γλυκανάλατη αλλά στο γυναικείο φύλο ενίοτε μας αρέσει να βλέπουμε τέτοιες ταινίες, τι να κάνουμε τώρα, πόσο batman να αντέξει να δει μια γυναίκα. Οπότε, ευχαρίστως θα διάβαζα το επόμενο βιβλίο του. Εξάλλου είναι και αυτό το εξώφυλλο. Ναι, είμαι από αυτούς που δελεάζομαι από το περιτύλιγμα. Κι ομολογώ ότι δεν το περίμενα από τις εκδόσεις Λιβάνη. Οι εποχές αλλάζουν κι οι εκδοτικοί οίκοι οφείλουν να ακολουθούν τις νέες τάσεις και αισθητικά.
Λίγες μέρες αφότου έλαβα το συγχαρητήριο email που με ενημέρωνε ότι ήμουν η νικήτρια του διαγωνισμού, με πλησίασε στη βιβλιοθήκη μια πελαγωμένη μαμά που είχε κρεμασμένο στο αφτί το κινητό της με το οποίο μιλούσε με την κόρη της που της έλεγε να με ρωτήσει αν έχουμε το Paper towns. Γέλασα λέγοντάς της ότι είναι πολύ καινούριο βιβλίο και θα ήταν απίθανο να το είχαμε. Σχεδόν απολογητικά μου είπε ότι το έχουν διαβάσει οι φίλες της στο σχολείο και έχει δημιουργηθεί συζήτηση, οπότε το ήθελε κι εκείνη (κοίτα να δεις που δημιουργούνται συζητήσεις στα θρανία και στα προαύλια αναφορικά με ένα βιβλίο που μόλις κυκλοφόρησε, τέλειο).
Με αυτά και με εκείνα, έφτασαν οι Χάρτινες πόλεις στα χέρια μου και ξεκίνησα την ανάγνωση γελώντας μαζί μου από την αρχή έως το τέλος, καθώς σκεφτόμουν όλα τα παραπάνω. Μεγάλωσες πολύ για να διαβάζεις εφηβικά αναγνώσματα, μου ψιθύριζα.
Κι όμως, απόλαυσα την ανάγνωση του κι ας γελούσα με τον εαυτό μου. Άφησα τον Κουέντιν, τη Μάργκο και την παρέα τους να με ξεναγήσουν στη σχολική τους ζωή, στις περιπέτειες, στα ταξίδια και στους αθώους έρωτες. Κι είναι ακόμη και κάτι άλλο, ότι όλη η ιστορία εκτυλίσσεται στη Φλόριντα και συγκεκριμένα στους δρόμους του Ορλάντο. Τι σύμπτωση που σε αυτή την τόσο ωραία λυκειακή ηλικία είχε τύχη να βρεθώ κι εγώ εκεί και να ζήσω τη δική μου περιπέτεια.
Εφηβικό ανάγνωσμα λοιπόν, που ποιος δεν θέλει να μπει τώρα σε μια χρονομηχανή και να βρεθεί πάλι σε αυτήν την ηλικία και σε όλα εκείνα τα σημαντικά προβλήματα που μας απασχολούσαν τότε. Σαν μια χρονομηχανή ήταν η ανάγνωση και συνεχίζω να γελάω ακόμη και τώρα που γράφω αυτές τις γραμμές.

Η κλέφτρα των βιβλίων

Πρέπει να είναι ευτυχισμένοι όσοι μπορούν να διαβάζουν υποχρεωτικά και παράλληλα να διαβάζουν και Λογοτεχνία. Επέλεξα από τη στοίβα με τα αδιάβαστα ένα τελευταίο, πριν σταματήσω για το επόμενο διάστημα, βιβλίο με θέμα για άλλη μια φορά τα βιβλία. Να προσθέσω κι εγώ ένα ακόμα τίτλο στη λίστα με το αγαπημένο θέμα, μια λίστα που δείχνει να μην τελειώνει, ευτυχώς γιατί μου (ελπίζω μας) δίνει ευχαρίστηση.

Αν πω ότι είναι ό,τι καλύτερο έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό αισθάνομαι ότι θα το αδικήσω. Αντί γι' αυτό θα πω ότι το βιβλίο αυτό συγκεντρώνει όλα όσα μου αρέσει να διαβάζω.
Ο συγγραφέας Markus Zusak στα 30 του έγραψε την Κλέφτρα των βιβλίων, ένα βιβλίο που πριν λίγο καιρό μεταφράστηκε στα ελληνικά και εκδόθηκε από τις εκδόσεις Ψυχογιός.
Με καλή και ευρηματική αφήγηση, ο αφηγητής είναι εκείνος που του έχει ανατεθεί ο ρόλος να "μεταφέρει στα χέρια του τις ψυχές στον ταινιόδρομο της αιωνιότητας", ένας ρόλος δύσκολος και σε ορισμένες περιπτώσεις αρκετά κουραστικός, ο συγγραφές μας περιγράφει σκηνές από τον β' παγκόσμιο πόλεμο. Μέσα στη φρίκη και τη σκληρότητα του πολέμου θα βρει την ευκαιρία να μας μιλήσει για τη δύναμη της φιλίας και της ψυχής αλλά κυρίως για τη δύναμη, την απίστευτη αυτή δύναμη, των λέξεων και των βιβλίων. Η Λίζελ γεννιέται για να ζήσει όλες τις επιπτώσεις του πολέμου αλλά και για να μάθει να διαβάζει, να γράφει και να αγαπάει.
Από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου θα γνωρίσει τον χωρισμό από την οικογένεια της, θα έρθει αντιμέτωπη με τον θάνατο, αλλά θα κρατήσει στα χέρια της το πρώτο της βιβλίο, χωρίς ακόμα να ξέρει να το διαβάζει. Ο θετός της πατέρας θα αναλάβει να τη μάθει ανάγνωση. Κάθε που οι φόβοι της όλοι θα έρχονται να τις ταράζουν τα όνειρα αυτός θα είναι εκεί να της μαθαίνει καινούριες λέξεις για παρηγοριά, για αγκαλιά μες στο σκοτάδι.
Ένα βιβλίο δεν είναι αρκετό και σύντομα θα βρεθεί σε μια ιδιωτική βιβλιοθήκη και θα νιώσει τη μαγεία: "Διέτρεξε με την ανάστροφη του χεριού της το πρώτο ράφι σε όλο του το μήκος, ακούγοντας το σύρσιμο των νυχιών της να γλιστράει στη ράχη κάθε βιβλίου σαν μουσικό όργανο".
Οι λέξεις θα της κρατάν καλή συντροφιά ακόμα κι όταν οι άνθρωποι θα βομβαρδίζουν ανθρώπους και ο φόβος θα είναι παντού. Στο καταφύγιο που επέλεξαν, θα διαβάζει στους άλλους για παρηγοριά, όπως της έμαθαν: "Δεν τολμούσε να σηκώσει το κεφάλι της, αλλά μπορούσε να νιώσει τα φοβισμένα μάτια τους να κρέμονται από αυτήν καθώς ρουφούσε μέσα της τις λέξεις και τις φυσούσε πάλι έξω. Μια φωνή έπαιζε τις νότες. (...) είδε μόνο τη λειτουργία των λέξεων - να προσαράζουν στα χαρτί, να το χτυπούν ανελέητα για να περπατήσει εκείνη πάνω του".
Στον άρρωστο φίλο της θα χαρίζει λέξεις "λες και οι λέξεις από μόνες τους θα μπορέσουν να τον θρέψουν". Είναι αυτός που θα της χαρίσει αργότερα το πιο πολύτιμο δώρο: μια ιστορία γι' αυτήν με τίτλο "Εκείνη που έριχνε τις λέξεις"...
"Οι καλύτεροι ήταν εκείνοι που καταλάβαιναν την αληθινή δύναμη των λέξεων. Ήταν εκείνοι που μπορούσαν να σκαρφαλώσουν όσο πιο ψηλά γινόταν. Ανάμεσά τους κι ένα μικρό, κοκαλιάρικο κορίτσι. Ήταν πασίγνωστη στην περιοχή της, η καλύτερη απ' όλους εκείνους που έριχναν τις λέξεις, επειδή ήξερε πόσο αδύναμος είναι ένας άνθρωπος ΧΩΡΙΣ τις λέξεις."
Μία μαγική ιστορία μέσα στην ιστορία.

Τα βιβλία θα τη βοηθήσουν να ξεπεράσει τους φόβους της, θα μάθει να έχει τις λέξεις για παρηγοριά, θα κλέψει βιβλία για να διαβάζει και τελικά όταν όλοι θα πεθάνουν εκείνη θα σωθεί γιατί οι λέξεις την είχαν φέρει στη ζωή και οι λέξεις θα την κρατήσουν.

Για εκείνους που αγαπούν τα παιδικά βιβλία όσο εμείς αναφέρω ότι από 23-26 Ιανουρίου θα πραγματοποιηθεί η 2η Έκθεση Παιδικού και Εφηβικού Βιβλίου.

Παιδικά βιβλία

Norton Juster, Τα διόδια της φαντασίας, μετάφραση Μαρία Ιωάννου, εικονογράφηση Jules Feiffer, εκδόσεις Κέδρος, Αθήνα 2006, 247 σ.

Παιδικά βιβλία. Περισσότερα από ποτέ. Παντού παιδικά βιβλία σε διάφορα σχήματα, πολλά χρώματα, χοντρά εξώφυλλα, εικονογράφηση που ζηλεύω, για όλες τις ηλικίες. Όχι, τόσα παιδικά βιβλία σίγουρα δεν υπήρχαν παλιά. Τυχερά τα σημερινά παιδιά, τυχερά ή άτυχα. Μέσα εκεί βρίσκεται και η εφηβική λογοτεχνία που ώρες ώρες είναι πολύ δύσκολο να διαχωριστεί από την κανονική, εκείνη για τους μεγάλους. Και να το πρόβλημα: περισσότερα βιβλία που θέλω.

Καμιά φορά όμως τα βιβλία αυτά έχουν περισσότερες εικόνες, περισσότερη σκέψη, ΦΑΝΤΑΣΙΑ αυτό έχουν. Λες και μεγαλώνοντας χάνεις τη φαντασία σου, είναι πολύ δύσκολο να φανταστεί ένας μεγάλος μια πόλη, που να τη λένε Λεξικούπολη και από εκεί να προέρχονται όλες οι λέξεις του κόσμου, οι οποίες πουλιούνται στην αγορά. Πολύ δύσκολο. Η αλήθεια είναι πως ούτε εγώ το είχα φανταστεί. Μα χρειάζεται μια Λεξικούπολη, γιατί το πιο δύσκολο από όλα είναι να κατασκευάσεις λέξεις: «Μερικοί άνθρωποι είναι πολύ τεμπέληδες για να κατασκευάσουν δικές τους λέξεις αλλά είναι πολύ πιο διασκεδαστικό» (σ. 49). Πιο δύσκολο από όλα όμως είναι να κατασκευάσεις εικόνες, εκείνες που μόνο ο Ανοιχτομάτης μπορεί να δει, από διάφορες οπτικές γωνίες, ένας κουβάς με νερό για παράδειγμα, που για ένα μυρμήγκι είναι ένας μεγάλος ωκεανός, για έναν ελέφαντα μια γουλιά νερό και για ένα χρυσόψαρο το σπίτι του. Αφού τις φτιάξεις άντε μετά να τις χρωματίσεις. Εκεί πιάνει δουλειά η ορχήστρα των χρωμάτων που αντί να σκορπά νότες σκορπά χρώματα και χρωματίζει τον κόσμο, την ανατολή, τη δύση, τη μέρα και τη νύχτα. Και εκεί είναι η ομορφότερη εικόνα που διάβασα: η ορχήστρα να παίζει, ο μαέστρος να διευθύνει και το βιολί να βγάζει λουρίδες από βυσσινί, πορτοκαλί, κόκκινο και χρυσαφί που στοιβάζονται η μία πάνω στην άλλη καθώς ο ήλιος δύει.

Οι ήχοι είναι αλλού, ξεχωρισμένοι οι κακοί από τους καλούς, τους οποίους τους προσέχει οι Ηχοκρατόρισσα. Στην άλλη άκρη είναι η Αριθμούπολη. Οι αριθμοί βρίσκονται σε μια αιώνια κόντρα με τις λέξεις. Κι όλα αυτά συμβαίνουν γιατί η Λογική και η Ρίμα βρίσκονται φυλακισμένες μακριά. Ο Μίλο, το Ρολογόσκυλο, που αντί για σώμα έχει ένα τεράστιο ξυπνητήρι και δεν του αρέσει καθόλου να σπαταλάει την ώρα και ο Ζουζούνης, ένα σκαθάρι ντυμένο με ένα ακριβό παλτό, ριγέ παντελόνι, καρό γιλέκο, γκέτες και καπέλο, αναλαμβάνουν να βρουν τη Λογική και τη Ρίμα για να συζήσουν ειρηνικά οι αριθμοί με τις λέξεις.

Η εικονογράφηση, ή μάλλον τα σκίτσα, λιτή και ασπρόμαυρη αλλά διασκεδαστική. Έχουν τόσο χρώμα οι λέξεις που μάλλον είναι περιττή.

Παιδικά βιβλία. Σε ταξιδεύουν σε χώρες, απαλλαγμένες από το πραγματικό, που με κανένα άλλο μέσο δεν μπορείς να πας.

Και μιας που το έφερε η κουβέντα να μεταφέρω ένα καλό νέο που διάβασα στο Index του Νοεμβρίου, που πολύ με χαροποίησε. Ο γερμανικός εκδοτικός οίκος Rieder Bucher αγόρασε τα δικαιώματα για τη σειρά βιβλίων με ήρωα τον Βιβλιοπόντικα του Βαγγέλη Ηλιόπουλου… Καλό ταξίδι Βιβλιοπόντικα...