Κυριακή, 15 Νοεμβρίου 2009

Βιβλιομαζέματα διάφορα

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών έχει καθιερώσει τον θεσμό Megaron Plus, όπου προσκαλούνται ομιλητές, από το εξωτερικό και από την Ελλάδα, από οποιαδήποτε περιοχή επιστημονική πολιτισμική, ή πολιτική να μιλήσουν για το έργο, την πορεία τους και τις σημερινές τους σκέψεις. Σύνθημά του, εκείνη η επιλεγμένη σύντομη φρασούλα που μπαίνει για να εκφράσει τις επιδιώξεις του θεσμού «Πολιτισμός: είδος πρώτης ανάγκης». Με άλλα λόγια οι άνθρωποι χωρίς πολιτισμό δεν το μπορούν, δεν γίνεται να ζήσουν, είναι ζωτική ανάγκη η έκφραση του μέσα κόσμου. Είναι δε ατομικό μα και συλλογικό κοινωνικό αγαθό ο πολιτισμός, που μοιράζεται, που αποτελεί αντικείμενο υποκείμενο σε «δημόσια διαβούλευση» (ακόμα και αν οι περικοπές και οι οικονομίες αρχίζουν και τελειώνουν στον πολιτισμό και την παιδεία). Οι εκδηλώσεις γίνονται Τετάρτες απόγευμα προς βραδάκι, η είσοδος είναι ελεύθερη με δελτία προτεραιότητας που διανέμονται χωρίς πολλές πολλές διατυπώσεις μιάμιση ώρα πριν από την έναρξη της εκδήλωσης.
Η Librarian που όλα τα παρακολουθεί, φροντίζει να με ειδοποιεί και να με παρακινεί. Μια και δυο, λοιπόν, κινάω και πάω την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου μιας και το θέμα έχει τις «Βιβλιοθήκες στον 21ο αιώνα». Δυο ξένοι καλεσμένοι, τέσσερις Έλληνες και στρογγυλό τραπέζι είναι το μενού. Φτάνω νωρίτερα για να διεκδικήσω το δελτίο εισόδου, όπως κάνουν άλλωστε και πολλοί άλλοι ενδιαφερόμενοι. Νωρίτερα σημαίνει περίμενε στους χώρους του Μεγάρου αφού δεν προλαβαίνει κανείς να φύγει και να ξαναέρθει. Χρόνος καφέ και συναναστροφής, προθέρμανσης και συναντήσεων. Συναντώ και εγώ την Γιάννα και χαιρόμαστε να ξαναβρεθούμε τα λέμε γενικά, για τα επαγγελματικά και τα προσωπικά και αντί για καφέ, διαλέγουμε βόλτα στο υπόγειο κατάστημα του Μεγάρου, την Λέσχη του δίσκου. Περιδιαβάζουμε μόνες μας τον καλοβαλμένο χώρο και όπως είναι φυσικό, δεν έχει μόνο δίσκους,CDς δηλαδή, και DVDς έχει και βιβλία, πολλά, και όχι μόνο μουσικού ενδιαφέροντος, βιογραφικά συνθετών, ιστορίες διαφορετικών ειδών μουσικής. Τώρα εδώ δεν χρειάζεται και μεγάλη φαντασία για να καταλάβει κανείς πως και ΠΑΛΙ υπέκυψα στον πειρασμό. Ελεγχόμενα ψευτοπαρηγορώ τον εαυτό μου, είναι μικρά, τόσο δα μικρούτσικα, μια χαψιά θα τα κάνω, δεν θα προλάβουν καν να στοιβαχτούν, και τα έψαχνα, δεν θα μπορούσα να τα αρνηθώ, δεν είναι και τόσο ακριβά πια.
Στο μεταξύ έχει περάσει η ώρα, οι πόρτες έχουν ανοίξει, ο κόσμος προωθείται προς τα μέσα. Μπαίνουμε και εμείς, πρόσωπα γνωστά, νεύει ο ένας στον άλλο από μακριά, χειραψίες και φιλιά από κοντά, καθόμαστε, έρχονται και κάθονται γνωστοί δίπλα μας και ολόγυρα, δημιουργείται κλίμα ευχάριστο, προσμονής. Κάποια στιγμή κάθονται και οι ομιλητές στο μακρουλό τραπέζι και αρχίζει η εκδήλωση. Δεν θα μπω σε λεπτομερή παρουσίαση και ανάλυση της ομιλιών μια γενική τοποθέτηση μόνο.
Ξεκινούν οι ξένοι καλεσμένοι που υποστηρίζουν τις ομιλίες τους με power points που προβάλλονται στην τεράστια οθόνη που πιάνει όλο το βάθος της σκηνής. Δίνουν μια ζωντάνια, μιλάνε για τις άπειρες νέες δυνατότητες, για τα κέντρα μάθησης και υπηρεσιών, για τα μέσα, τα έντυπα, τα οπτικοακουστικά τεκμήρια, προγράμματα, βάσεις δεδομένων, δράσεις για παιδιά και ενήλικες, για διευρύνσεις, για την ανάδειξη του ηλεκτρονικού υλικού. Γίνεται κουβέντα για τον φόβο των καινούριων πραγμάτων, η απάντηση είναι ότι υπάρχει μια εξάρτηση στα γνωστά μέσα (formats) μα τώρα υπάρχουν πολλά μέσα και αυτό είναι προς όφελος.
Τελειώνουν οι καλεσμένοι ακολουθούν οι Έλληνες. Παρουσιάσεις χωρίς στηρικτικά μέσα, καθισμένοι στις θέσεις τους, σχεδόν να μην ξέρεις ποιος μιλάει, τόσο ακίνητοι στις καρέκλες τους (είναι θέμα εκπαίδευσης αυτό δεν το αρνούμαι). Μα είναι και το περιεχόμενο. Σχεδόν στο σύνολό του διακατέχεται από τα «οι κίνδυνοι του διαδικτύου, πρέπει να βάλουμε αυστηρούς κανόνες, να απαγορεύσουμε, να σηκώσουμε τοίχους ασφάλειας, να μην επιτρέπεται εκείνο και το άλλο, να ελέγξουμε, οι απειλές…». Το εντελώς αντίθετο σε νοοτροπία. Τα θετικά απουσιάζουν, οι φόβοι μεγεθυμένοι τρομάζουν. Και το κοινό των μπροστινών καθισμάτων συμφωνεί «ναι, ναι, το κακό υπάρχει και εδώ, καραδοκεί και εκεί, πρέπει να το χτυπήσουμε, να δράσουμε, να κοιτάμε πάνω και πίσω από τον ώμο μας συνέχεια». Το κοινό των πίσω καθισμάτων κοιτάζεται με απορία, προς τι αυτή η φοβική και ανασφαλής αντίδραση. Τι γίνεται εδώ; Γιατί κυριαρχεί η αρνητική σκέψη; Γιατί δεν παίρνουμε τα συν της υπόθεσης, να είμαστε οι περισσότεροι, να κυριαρχήσουμε στο άλλο κομμάτι;

Ανοίγω την σακούλα με τα βιβλιαράκια, το βράδυ αργά.
Για τον Ψυχάρη από τον Λουκά Καστανάκη, εκδόσεις Ερμής, ένα ολόφρεσκο –τώρα το βλέπω, τυπωμένο τον Οκτώβριο 2009– του Ιταλού εκδότη Valentino Bompiani (1898-1992), Τα αόρατα γηρατειά, εκδόσεις Άγρα και του ποιητή Αργύρη Χιόνη, Περί αγγέλων και δαιμόνων, του 2007 από τις εκδόσεις Γαβριηλίδη. Τρώω τα γηρατειά επιτόπου. Από τις υπογραμμίσεις μοιράζομαι τα λόγια του Ρουσώ «Η θεμελιώδης αρχή κάθε μόρφωσης και αναμόρφωσης δεν είναι να κερδίζουμε χρόνο, αλλά να τον σπαταλάμε» γιατί βρίσκω πως ταιριάζει με την παρουσίαση. Το Ψυχάρη τον ξεφυλλίζω, τον τσιμπολογώ κάθετα και τον βάζω στην θέση του. Προετοιμάζω για ανάγνωση τον Χιόνη, κόβω τα φύλλα προσεχτικά, να μην στραπατσαριστούν οι σελίδες, να μην χάσει το σχήμα το βιβλίο και εισέρχομαι. Το πρώτο κείμενο, σημαδιακό για το όλο έχει τίτλο «Θαλουρανήλ και Νεφοσκοτία». Σάββατο πρωί πριν σηκωθώ από το κρεβάτι διαβάζω το δεύτερο κείμενο «Κυριάκος Παναγιωτόπουλος». Κάθομαι και κλαίω ευχαριστώντας τους βασανισμένους που έφαγαν τα σωθικά τους, ροκάνισαν την μια και μοναδική ζωή τους για να βρουν απαντήσεις (που ίσως να μην υπάρχουν κιόλας ή να παραλλάζουν ανάλογα).

8 σχόλια:

librarian είπε...

Χαχα! Ίντερνετ και νέες τεχνολογίες συστήματα του σατανά! Να κρατήσουμε τα βιβλιαράκια μας και το υλικό μας για εμάς, κανείς να μην το δει, μην μας το πάρει, μην μας το καταστρέψει! Είναι δ ι κ ά μας!!!
Με κάνεις να γελώ! Ελπίζω οι νέοι ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΕΣ, με κεφαλαία γιατί η Βιβλιοθηκονομία είναι επιστήμη, να μην το βλέπουν έτσι το θέμα. Πολλά έχουμε να μάθουμε από τη ξένη βιβλιογραφία.
Να είδες γιατί σε ειδοποιώ; Να πάρω και εγώ μια γεύση και μια εικόνα.
Πολλά βιβλιαράκια πάλι πήρες και ζηλεύωωωωω. Καλοδιάβαστα!

Hfaistiwnas είπε...

Εντάξει οι πιο παλιοί, δεν τα έχουν και πολύ καλά με το ίντερνετ μάλλον γι'αυτό πολλοί δεν είναι ανοιχτοί σε αυτό το μέσο..
Καλό διάβσμα λοιπόν..

quartier libre είπε...

@
στο εξωτερικό είσαι ή εδώ ;
θα σου στείλω μέηλ.

librarian είπε...

Είμαι εκεί ακριβώς που μ'άφησες αλλά πολύ θα ήθελα να ήμουν στο εξωτερικό! Όλα καλά;

Elli είπε...

Για να είμαι δίκαιη υπήρχαν και άλλες φωνές αλλά ήταν απλά φωνούλες μπροστά στα προσέχετε, μη, κλπ. Τα διάβασα και είναι τέλεια βιβλιαράκια! 2ο Συνέδριο Δημοτικών Βιβλιοθηκών εεε;

Hfaistiwna συμβαίνει αυτό αλλά δεν το πιστεύω ότι είναι θέμα ηλικίας είναι θέμα στάσης γενικότερης. Μετά θυμήθηκα παρόμοια πράγματα να ακούγονται και αλλού, σε μια συνάντηση για τα ΜΜΕ και την λογοτεχνία για παράδειγμα.

Νεζερίτης είπε...

Τίποτα δεν είναι άσπρο - μαύρο. Σαφώς και οι νέες τεχνολογίες παρέχουν τη δυνατότητα για την ανάπτυξη νέων διαδικασιών διάδοσης της γνώσης σε μικρούς και μεγάλους. Αλλά είναι άλλο πώς θα αξιοποιηθούν οι τεχνολογίες αυτές από τους μεγάλους οργανισμούς και τους πολιτστικούς φορείς (βιβλιοθήκες κ.τ.λ.) και είναι ένα εντελώς διαφορετικό πράγμα με ποιο τρόπο θα "περάσουν" στο ευρύ κοινό Και εξηγούμαι: Το βιβλίο, για όλους όσοι διαβάζουν, ανοίγει ένα παράθυρο στον κόσμο, προσφέρει μια καινούρια θέαση του κόσμου. Αποτελεί τροφή για σκέψη. Απαιτεί μαι διεργασία νοητική σε χρόνο πολύ διαφορετικό από αυτόν της καθημερινότητας. Αντίθετα το διαδίκτυο λειτουργεί σε έναν άλλο χρόνο παρέχοντας, αναντίρρητα, χρήσιμες αλλά έτοιμες προς βρώσιν, πληροφορίες, οι οποίες τις πλείστες φορές δεν τυγχάνουν καν της αναγκαίας επεξεργασίας. Το να θεωρούμε βέβαια το διαδίκτυο σύστημα του στατνά είναι τουλάχιστον αστείο. Αυτό που χρειάζεται είναι η σωστή παιδεία γύρω από τις νέες τεχνολογίες και το βιβλίο ώστε να γίνει κατανοητό ότι οι τεχνολογίες αυτές έρχονται για να υποβοηθήσουν τη διάδοση της γνώσης και όχι για να υποκαταστήσουν τις νοητικές διεργασίες και την όξυνση της κριτικής σκέψης που προσφέρει η ανάγνωση ενός βιβλίου.

Caesar είπε...

Πολύ ενδιαφέρουσα η άποψη για την "οικονομία ή σπατάλη του χρόνου", φυσικά κατ' αναλογία στον εφήμερο & προσωπικό μας χρόνο.

Elli είπε...

Νεζερίτη γεια και χαρά! Πάντως υπάρχουν διαβαθμίσεις μεταξύ μαύρου-άσπρου και τα καινούργια προστίθενται και πολλαπλασιάζουν δυνατότητες. Πολύ μ' άρεσε η ανάλυσή σου. Ευχαριστούμε για την συμβολή σου εδώ.

Caesar και εμένα μου άρεσε το σχόλιο, τελείωμα κειμένου είναι, και το κράτησα. Νομίζω΄πως και πάλι φαίνεται η δύναμη των λέξεων και των χρωμάτων και της χρήσης τους.