Παρασκευή, 15 Μαΐου 2009

Αποκόμματα


Πίσω πάλι σε ένα θέμα που έχει να κάνει με τους τρόπους ανάγνωσης, θέμα πολύ κοντινό κατά κάποιο τρόπο με τις υπογραμμίσεις μας . Μόνο που τα αποκόμματα είναι οι δημοσιευμένες, δημοσιοποιημένες, ανοικτές υπογραμμίσεις άλλων.
Συμβαίνει συχνά όταν πέφτουμε πάνω σε δημοσιεύματα στον τύπο που μιλάνε για βιβλία είτε είναι απλή διαφήμιση, αναφορά, παρουσίαση, κριτική του βιβλίου είτε συνέντευξη του συγγραφέα ή του εκδότη, σχετική ή όχι, πριν ανακυκλώσουμε την εφημερίδα ή το εβδομαδιαίο έντυπο, να κόβουμε (άντε να σκίζουμε προσεχτικά), να αποκόβουμε αυτό το κομμάτι από το σώμα του εντύπου. Το αποκομμένο, το διπλώνουμε ώστε να μην περισσεύει από τις διαστάσεις του συγκεκριμένου βιβλίου και έτσι, το χώνουμε ανάμεσα στις σελίδες του. Όσο λιγότερο το διπλώνουμε τόσο το καλύτερο (το τσάκισμα φθείρει). Αν, πάλι, το απόκομμα προέρχεται από την μέση της εφημερίδας όπου δεν φαίνεται ο τίτλος της και η ημερομηνία, μπορεί να το σημειώσουμε.
Δεν το κάνουμε για ό,τι διαβάζουμε και έχουμε το αντίστοιχό του στα ράφια μας. Το κάνουμε για εκείνα τα βιβλία που μας είναι ιδιαίτερα και θέλουμε να κρατήσουμε αυτά που ένιωσαν και διατύπωσαν άλλοι για αυτό. Το κάνουμε και γιατί αυτά που είπαν και έγραψαν είναι πολύ κοντά στα δικά μας. Ή μας έδωσαν εναύσματα νέων σκέψεων, συμπλήρωσαν ή μπορεί να μας την έδωσε και να διαφωνήσαμε κάθετα. Οι ομοιότητες τραβάνε την προσοχή μας όσο και οι αντιθέσεις. Και οι δύο περιστάσεις αποθησαυρίσματος λειτουργούν δημιουργικά, από άλλο, αντιδιαμετρικό σημείο εκκίνησης η καθεμιά και με άλλο μηχανισμό.
Με τον καιρό το χαρτί κιτρινίζει (είναι γνωστή η χαμηλή ποιότητα του χαρτιού των εφημερίδων, τονίζοντας το εφήμερο της κυκλοφορίας τους), τα τσακίσματα γίνονται βαθιά και μη αναστρέψιμα. Στο σημείο εκείνο οι αράδες κρέμονται δυσανάγνωστες στις γωνίες.. Στο μεταξύ έχουμε ξεχάσει τα αποκόμματα που έχουμε βάλει. Είναι μια έκπληξη όταν τα ανασύρουμε. Τα ξανασυναντάμε όταν ξαναμπαίνουμε στο βιβλίο για διάφορους λόγους, να το ξεφυλλίσουμε, να το ξαναδιαβάσουμε, να το δείξουμε, να το χρησιμοποιήσουμε, να το δανείσουμε, κλπ., κλπ. Αν δεν ξαναπιάσουμε το βιβλίο, απομένουν ξεχασμένα. Ένα με το σώμα του αντιτύπου και συγχρόνως ξέχωρο. Τα ξανασυναντάμε όταν και αν σε μια μετακίνηση γλιστρήσουν και ξεφύγουν από τον περιορισμό τους.
Εκεί τα βρήκα και εγώ, πεσμένα στο πάτωμα στην πρόσφατη εσωτερική ανακατάταξη των ραφιών μου. Και έπρεπε να τα συνταιριάξω. Ένα παιχνίδι μνήμης, ανάμνησης και τρυφερότητας απέναντι σε περασμένα διαβάσματα. Μου πήρε χρόνο χωρίς να με νοιάξει. Δεν έχω την συνήθεια των αποκομμάτων, ένα ανακλαστικό είναι περισσότερο, γιατί δεν το κάνω συστηματικά. Αυτό μάλλον συμβαίνει γιατί δεν είμαι πιστή σε ένα φύλλο εφημερίδας. Περιφέρομαι εκτός προγράμματος. Τυχαία και περιστασιακά, ξεκούδουνα. Αποκόμματα βρίσκω και σε βιβλιοθήκες άλλων ανθρώπων, γνωστών και όχι και τόσο γνωστών. Τότε αισθάνομαι ότι βρίσκομαι στο όριο της αδιακρισίας. Παραπάνω από όταν βλέπω τις υπογραμμίσεις και τα προηγούμενα περιθωριακά σχόλια του αναγνώστη. Ότι μπαίνω σε μια συνολικότερη εικόνα των πνευματικών αναζητήσεων, πιο βαθιά.
Όμως η συνήθεια των αποκομμάτων, πριν από την εποχή της φωτοτυπίας και των νέων τεχνολογιών, ήταν ιδιαίτερα διαδεδομένη. Οι άνθρωποι των γραμμάτων πριν πετάξουν την εφημερίδα, έκοβαν όλες τις ειδήσεις που τους ενδιέφεραν, από πολιτικές έως κοινωνικές. Είναι πολλά τα προσωπικά αρχεία που αποτελούνται αποκλειστικά από αποκόμματα εφημερίδων τακτοποιημένα σε φακέλους κατά θέμα. Κι αποτελεί επάγγελμα ειδικό αυτού που κατά παραγγελία εντοπίζει καθημερινά θέματα στον τύπο.
Τα αποκόμματα μεγαλώνουν τα χωράφια της ανάγνωσής, προσθέτουν φακούς πολλαπλής όρασης., συνδέουν τους κρίκους ενδιαφέροντος γύρω από μια έκδοση, εντάσσουν.
Μια ανάρτηση περιγραφική (ελπίζω όχι και κουραστική) που και πάλι υστερεί σε εικονογράφησή, θα επανορθώσω στην επόμενη, λέω γιατί πάλι εκτός προγράμματος είμαι.

7 σχόλια:

anagnostria είπε...

Διάβασα με πολλή ευχαρίστηση το κείμενό σας. Αλήθεια, σε πόσες συνήθειες μοιάζουμε όλοι οι βιβλιόφιλοι!

Elli είπε...

anagnostria γεια! Αλήθεια σε πόσες συνήθειες μοιάζουμε και πόσες συνήθειες υπάρχουν να μοιραζόμαστε!

ολα θα πανε καλα... είπε...

Το κάνω κι εγώ αυτό,πολύ συχνά,τη συνήθεια με τα αποκόμματα.Πράγματι κιτρινίζουν οι εφημερίδες και μυρίζουν παλαιοπωλείο.
Μάλιστα στη δουλειά μου αυτή την εποχή,ασχολούμαι πολύ με εφημερίδες και περιοδικά ακόμα και από το 1950!

librarian είπε...

Αποκόμματα εφημερίδων μέσα σε βιβλία με κριτικές που μου άρεσαν. Άρθρα σε ένα ντοσιέ με θέματα και απόψεις που με ενδιαφέρουν.
Ορίστε και εδώ μπροστά μου άλλα δύο αποκόμματα από εφημερίδα και περιοδικό για να φτιάξω τις επόμενες αναρτήσεις.
Γέμισε και ο υπολογιστής μου με αποκόμματα ηλεκτρονικών εφημερίδων...

Άστρια είπε...

Δεν ξέρω γιατί, μου δημιουργείται έντονη επιθυμία να κρατήσω αυτό που διάβασα σ' ένα έντυπο, συνήθως εφημερίδα ή περιοδικό, που η τύχη τους είναι να πεταχτούν. Έχω κόψει άπειρα αποκόμματα και δεν έχω κανένα. Άλλα πετάχτηκαν λόγω χώρου ή έλειψης πλέον ενδιαφέροντος, άλλα ξεχάστηκαν εκεί που πιθανόν να βρίσκονται αζήτητα.
Πάντως η συνήθεια δεν αλλάζει. Συνεχίζω και να κόβω και να πετώ και να χάνω:))))

Πολύ όμορφο, πρωτότυπο κι αυτό το παράλληλο θέμα!

Elli είπε...

Άργησα να απαντήσω και λυπάμαι.

όλα θα πάνε καλά... με τα αποκόμματα, και εγώ είχα να κάνω με παλιές εφημερίδες και περιοδικά, ακόμα και τώρα επιστρέφω στους τόπους των εφημερίδων, καταλαβαίνω.

librarian καίριο το σχόλιο για τα ηλεκτρονικά αποκόμματα, μόνο που δεν διπλώνονται να μπουν μέσα στα βιβλία.

Άστρια νομίζω ότι ναι, ενθουσιαζόμαστε και όσο εύκολα τα αποκόβουμε ακόμα πιο εύκολα τα χάνουμε και τα παρατοποθετούμε. Είναι μέσα στο παιχνίδι και αυτό.

giovdim είπε...

Πραγματικά πολύ ωραία όλα τα κείμενά σας με θέμα τις αναγνωστικές συνήθειες, τα περιφερειακά της ανάγνωσης, τις σημειώσεις, τις υποσημειώσεις, τα αποκόμματα. Κι εγω φυσικά την έχω την συνήθεια, καθώς μάλιστα μεγάλωσα σε εποχή προ ιντερνετ, να κρατώ αναμνηστικά "χειροπιαστά" άρθρα και εικόνες από περιοδικά κι εφημερίδες. Κι ας ξέρω το μάταιο του πράγματος.